Ёлланма ишчи турлариЁлланма ишчи икки хил бўлади: Хос ёлланма ишчи ва муштарак ёлланма ишчи.
Хос ишчи ўзига топширилган ишни қилишга имкон берилиши билан ишни адо қилиш муддатида ўзини топширган пайтдаёқ (хўп, ишни бажараман деган вақтда) иш ҳақини олишга ҳақли бўлади. Ишни бажардими, йўқми, бунинг фарқи йўқ. Чунки унинг иш ҳақини олишга ҳақли бўлиши ишга эмас, муддатга қараб бўлади. Шунинг учун ижара муддати давомида ёллаган одамдан бошқанинг ишини қилиши жоиз эмас. Энди агар бошқа одамнинг ишини ҳам қилиб берадиган бўлса ишлагани миқдорича иш ҳақидан камайтирилади. Муштарак ишчи эса қилган ишига қараб иш ҳақига ҳақли бўлади. Масалан тикувчи, дурадгор, бўёқчи, денгизчи ва бошқалар каби. Унинг иш ҳақини олишга ҳақли бўлиши муддатга қараб эмас, ишга қараб бўлади. Хос ишчининг ижара муддати битимда ё тайин қилинган ёки тайин қилинмаган бўлади. Агар тайин қилинмаган бўлса муддатни аниқ билмагани учун битим бузилади. Битим тузган икки тарафнинг ҳар бири хоҳлаган пайтида битимни бузиши мумкин. Бунда ёлланма ишчига хизмат қилган муддати учун ажри мисл бўлади. Агар муддат битимда тайин қилинган бўлса ва ишга ёллаган одам – ишчида иш лаёқатини йўқотиш ёки касаллик каби битимни бузишни тақозо қиладиган бирон узр ва айб бўлмаса ҳам – муддат охирига етмай туриб битимни бузадиган бўлса, бунда ишга ёллаган одам ишчига иш ҳақини муддат тугагунча бериши лозим. Ишчи хизматкор бўладими ёки деҳқонми ёки бошқами, фарқи йўқ. Аммо ижара битимини ишчида битимни бузишни тақозо қиладиган бирон узр ёки айб бўлгани учун бузадиган бўлса, бу ҳолда иш ҳақи бериши лозим эмас. Фақат битим бузилган вақтгача қилган меҳнати ҳақини беради.
396-бет Бетлар: 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 332 333 334 335 336 337 338 339 340 341 342 343 344 345 346 347 348 349 350 351 352 353 354 355 356 357 358 359 360 361 362 363 364 365 366 367 368 369 370 371 372 373 374 375 376 377 378 379 380 381 382 383 384 385 386 387 388 389 390 391 392 393 394 395 396 397 398 399 400 401 402 403 404 405 406 407 408 409 410 411 412 413 414 415 416 417 418 419 420 421 422 423 424 425 426 427 428 429 430 431 432 433 434
|